De kersttoespraak van de koningin heeft me in het hart getroffen. Ik zie de ontwikkelingen op internet met steeds meer scepsis aan. Het is fantastisch dat we van huis uit steeds meer informatie tot onze beschikking hebben. Het is geweldig dat we snel en interactief met elkaar kunnen communiceren. Maar willen dat eigelijk wel? Worden we echt wijzer? hebben we echt meer en kwalitatief beter contact? Wat ik zie is dat mensen achter de computer vereenzamen of juist een onechte identiteit aannemen. De individualisering wordt door het internet alleen maar bevorderd terwijl we juist zo'n behoefte hebben aan saamhorigheid. Internet maakt mensen anoniem. Ik zie ook de tegenreactie van mensen die juist beweren dat internet juist meer communiceren gemakkelijker maakt en de koningin verwijten digitaal onkundig te zijn.
Ik denk dat het verschil tussen de koningin en de internet-aanhangers dieper ligt. De internet-aanhangers gaan uit van een oud en mechanistisch concept van communicatie: zender - taal of boodschap - ontvanger. Daarvoor is internet goed. maar daar houdt het ook op. Maar communicatie is meer: Er ligt volgens mij een mystieke bodem onder wat communicatie is. Dat kunnen we moeilijk onder woorden brengen of we komen met filosofische uitspraken als: "de taal heeft mijn denken bepaald." "Dat wat ik denk is onderdeel van de taal." "Ik ben onderdeel van de taal." "Er is geen verschil tussen object en subject." Ik benader het liever op een wat lijfelijke manier: Communiceren is niet alleen wat je doet met je hoofd, maar je doet het met je hart, je handen, je buik, je benen, met alles wat je hebt, met je hele wezen. In communiceren zit de verbinding met alles vervat. Alleen met het hoofd communiceren is beperkt, weliswaar veilig maar zonder jezelf kenbaar te maken.
Even een naschrift op alle reacties: de koningin en ik hebben nooit gezegd dat internet fout is. Ik ben geen tegenstander van internet, maar vindt het als het gaat om het geheel aan communicatie uitermate beperkt. Internet is fantastisch, maar er zitten ook gevaren aan. Alleen al de wijze waarop mensen oordelend omgaan met de uitspraken van de koningin, maakt dat duidelijk. Even nog ene ander misverstandje over multitasken: recent onderzoek heeft aangetoond dat de jongeren echt niet multi-tasken. Dat lijkt maar zo. Wat ze feitelijk doen is van het een naar het ander hoppen, of zappen. Jongeren doen dat sneller dan ouderen. De keerzijde is dat ze zich minder goed concentreren en kwalitatief minder presteren. Psychologisch is het stressgedrag.
